Phân phối ủy quyền bởi Tuấn Hưng Phát

Van hơi và van an toàn Hàn Quốc YNV tại Việt Nam

Kiến thức van giảm áp

Van giảm áp hơi nóng: cách chọn, lắp đặt và lỗi thường gặp

Van giảm áp hơi nóng cần chọn theo áp vào/ra, lưu lượng hơi, nhiệt độ và kiểu kết nối, rồi lắp cùng lọc Y, bẫy hơi, van an toàn hạ lưu và đồng hồ áp. Bài này có bảng chẩn đoán áp tăng ngược, dao động, rung ồn và hướng dẫn khi nào nên thay mới.

Biên tập YNV Việt NamCập nhật 21/11/20269 phút đọc

Ảnh minh họa van giảm áp hơi nóng trên hệ đường ống, có lọc Y và bẫy hơi, bối cảnh phòng lò hơi

Van giảm áp hơi nóng được chọn theo năm thông số: áp suất vào, áp suất ra cần giữ, lưu lượng hơi lớn nhất, nhiệt độ hơi và kiểu kết nối. Van chỉ làm việc ổn định khi đi kèm lọc Y, bẫy hơi xả nước ngưng, van an toàn phía sau và đồng hồ áp hai bên. Phần lớn sự cố áp tăng ngược, dao động hay rung ồn đến từ chọn sai cỡ hoặc lắp thiếu phụ kiện, ít khi do bản thân van.

Bảng chẩn đoán nhanh: triệu chứng, nguyên nhân, cách xử lý

Triệu chứng Nguyên nhân thường gặp Cách xử lý
Áp sau van tăng dần khi tải thấp hoặc ngừng dùng hơi Đế van, đĩa van bị mòn hoặc kẹt cặn nên van đóng không kín; đường bypass rò hoặc mở hờ Kiểm tra bypass đã đóng kín chưa; cô lập, xả áp, tháo vệ sinh hoặc thay đế và đĩa; kiểm tra lọc Y phía trước
Áp sau van dao động lên xuống liên tục Van quá lớn so với lưu lượng thực, hoặc ống lấy áp cân bằng đặt sai chỗ Tính lại cỡ van theo lưu lượng; dời điểm lấy áp ra đoạn ống thẳng, ổn định
Van rung, ồn, giật Tốc độ hơi cao, tỷ lệ giảm áp lớn, nước ngưng lẫn vào hơi, ống hạ lưu nhỏ Xử lý xả nước ngưng trước van, tăng cỡ ống hạ lưu, cân nhắc giảm áp hai cấp
Không đạt áp ra cài đặt Lọc Y tắc, van chọn nhỏ, áp vào thấp hơn dự kiến Xả cặn lọc, kiểm tra áp vào trên đồng hồ, đối chiếu lại lưu lượng yêu cầu
Rò hơi ở thân, nắp, mặt bích Gioăng lão hóa, siết bích không đều, màng hoặc phớt hỏng Xả áp, thay gioăng hoặc phớt, siết đều theo đường chéo

Chọn van giảm áp hơi theo thông số nào

Hơi khác nước ở chỗ thể tích tăng mạnh khi áp giảm, tốc độ dòng cao và luôn kèm nước ngưng. Vì vậy cỡ van phải chọn theo lưu lượng hơi chứ không theo cỡ ống. Bảng dưới là phần cần chốt trước khi hỏi báo giá.

Thông số Cần xác định Sai sót thường gặp
Áp suất vào Áp thấp nhất và cao nhất tại lò hoặc đầu nhánh Chỉ lấy áp định mức lò, bỏ qua sụt áp trên đường ống
Áp suất ra Áp mà thiết bị dùng hơi yêu cầu Đặt cao hơn áp cho phép của thiết bị hạ lưu
Lưu lượng Lưu lượng hơi lớn nhất và nhỏ nhất Chọn theo tải đỉnh, van chạy độ mở rất nhỏ phần lớn thời gian
Nhiệt độ Nhiệt độ hơi, hơi bão hòa hay quá nhiệt Không xác nhận môi chất, dẫn tới chọn sai vật liệu phớt và màng
Kết nối, cỡ Mặt bích hay ren, tiêu chuẩn bích, cỡ DN Mặc định cỡ van giảm áp bằng cỡ ống

Lưu ý: Cỡ van giảm áp chưa chắc trùng với cỡ ống đang đi. Nếu lưu lượng thực chỉ bằng một phần khả năng của van, van sẽ làm việc gần vị trí đóng và dễ dao động. Hãy tính theo lưu lượng, rồi mới thêm đoạn ống chuyển tiếp nếu cần.

Về kết nối, van giảm áp mặt bích hợp với đường ống cỡ lớn hoặc nơi cần tháo lắp nhanh để bảo trì. Van nối ren gọn hơn, thường dùng cho nhánh nhỏ. Với vật liệu, van giảm áp inox hay thân gang, thép đúc đều phải đối chiếu với áp, nhiệt độ và môi trường đặt van. Xem các dòng trên trang van giảm áp.

Ảnh minh họa cận cảnh van giảm áp hơi nóng, kỹ thuật viên kiểm tra quanh cụm tay vặn/đồng hồ
Ảnh minh họa: Kỹ thuật viên kiểm tra van giảm áp hơi nóng, quan sát đồng hồ và bộ phận điều chỉnh.

Cụm lắp chuẩn: lọc Y, bẫy hơi, van an toàn hạ lưu

Lắp van giảm áp hơi nên đi theo một cụm cố định, không lắp van đơn lẻ. Thứ tự từ thượng lưu đến hạ lưu như sau:

  1. Van chặn đầu vào, sau đó là bẫy hơi xả nước ngưng ở điểm thấp trước van để hơi vào van khô hơn.
  2. Lọc Y đặt trước van giảm áp; hướng bầu lọc và điểm xả cặn thực hiện theo hướng dẫn lắp cho đường hơi của đúng model, tránh tạo túi đọng nước ngưng.
  3. Đồng hồ áp trước và sau van để đối chiếu áp vào, áp ra khi chẩn đoán.
  4. Van giảm áp lắp đúng chiều mũi tên trên thân, theo hướng dẫn lắp của từng model.
  5. Van an toàn đặt ở hạ lưu, ngay sau van giảm áp và trước thiết bị dùng hơi.
  6. Van chặn đầu ra. Nếu hệ thống cần đường bypass, dùng van chặn phù hợp điều kiện vận hành.

An toàn với bypass: bypass chỉ dùng khi có quy trình vận hành, có người trực theo dõi đồng hồ áp và van an toàn hạ lưu. Không để bypass mở thường trực hoặc mở không kiểm soát, vì áp cao sẽ đi thẳng xuống hạ lưu mà không qua van giảm áp.

Bẫy hơi gầu đảo YNV lắp cho đường hơi
Ảnh thực tế: bẫy hơi gầu đảo YNV

Với lọc Y, STR-1F chịu áp làm việc tối đa 10 kgf/cm². Nếu áp thượng lưu cao hơn, cần chuyển sang cấp áp lớn hơn như trong mục lọc Y. Với bẫy hơi, DST-1F chịu áp tối đa 16 kgf/cm² và nhiệt độ tối đa 220°C, dùng cho hơi nước bão hòa. Các kiểu bẫy khác xem tại trang bẫy hơi.

Bẫy hơi kiểu đĩa YNV DST-1S/1F
Bẫy hơi kiểu đĩa YNV DST-1S/1F (ảnh sản phẩm)

Về ống thẳng, yêu cầu khác nhau tùy từng dòng van. Nguyên tắc chung là không đặt co, tê hay van điều khiển sát ngay trước và sau van giảm áp, để dòng hơi ổn định tại điểm lấy áp. Hãy lấy chiều dài ống thẳng từ hướng dẫn lắp của đúng model. Ống hạ lưu nên lớn hơn ống thượng lưu vì hơi sau giảm áp có thể tích lớn hơn.

Lưu ý: Van an toàn hạ lưu phải được cài thấp hơn áp tối đa cho phép của thiết bị phía sau, và đủ khả năng xả khi van giảm áp hỏng ở trạng thái mở. Ví dụ, FSV-1F có áp cài đặt 0,05~1,0 MPa với hơi nước. Việc cài đặt, niêm phong và kiểm định thực hiện theo quy định hiện hành và yêu cầu của đơn vị kiểm định; xem thêm cách chọn và cài áp van an toàn lò hơi.

Xử lý từng sự cố vận hành

Áp sau van tăng dần

Đây là lỗi áp tăng ngược, do van không đóng kín khi tải thấp. Nguyên nhân chính là cặn kẹt giữa đĩa và đế, hoặc mặt đế bị xói mòn bởi hơi ẩm tốc độ cao. Trước khi tháo van, hãy loại trừ bypass rò hoặc mở hờ. Sau đó kiểm tra theo trình tự: đóng van chặn hai đầu, xả áp, tháo vệ sinh đế và đĩa, quan sát vết xước. Nếu lọc Y bị rách lưới hoặc thiếu bẫy hơi phía trước, lỗi sẽ quay lại sau vài tuần.

Bẫy hơi phao YNV lắp cho đường hơi
Ảnh thực tế: bẫy hơi phao YNV

Áp dao động, van giật

Van quá lớn so với lưu lượng thực là nguyên nhân hay gặp nhất, vì van chỉ mở một khe nhỏ và phản ứng liên tục theo biến động tải. Kiểm tra thêm ống lấy áp cân bằng: nếu lấy ngay sau co hoặc cạnh van chặn thì tín hiệu áp bị nhiễu. Giải pháp là chọn lại cỡ van, hoặc dùng hai van song song khi tải biến thiên rất rộng.

Rung, ồn khi chạy

Tiếng ồn thường đến từ ba nguồn: tỷ lệ giảm áp quá lớn trong một cấp, nước ngưng đọng trước van tạo búa nước, và ống hạ lưu quá nhỏ nên hơi chạy nhanh. Hãy xả nước ngưng bằng bẫy hơi đúng chỗ, tăng cỡ ống sau van và cân nhắc giảm áp hai cấp. Đừng siết lò xo hay tăng áp cài để giảm ồn vì sẽ làm áp ra vượt yêu cầu.

Rò rỉ hoặc nóng bất thường

Rò ở mặt bích thường do gioăng lão hóa hoặc siết lệch lực, không phải lỗi van. Rò ở nắp màng hoặc trục thường do phớt, màng đã hết tuổi thọ. Thân van nóng bất thường hoặc xì hơi ở lỗ thông hơi cho thấy màng, piston bên trong có thể đã hỏng và cần ngừng van kiểm tra.

Khi nào thay mới thay vì sửa, và lưu ý an toàn

Nên thay mới khi thân van bị rỗ, nứt hoặc xói sâu ở vùng đế, khi sửa nhiều lần mà áp tăng ngược vẫn tái diễn, hoặc khi thông số làm việc đã thay đổi so với lúc chọn van. Thay đế, đĩa, màng hoặc phớt chỉ hiệu quả khi thân van còn nguyên và nguyên nhân gốc đã được xử lý. Nếu van chạy gần giới hạn áp và nhiệt độ cho phép, thay bằng model có cấp phù hợp thay vì sửa.

  • Luôn cô lập hai đầu và xả hết áp, hết hơi trước khi tháo van hoặc nắp.
  • Để đường ống nguội, mở xả từ từ để tránh bỏng hơi và búa nước.
  • Khi cấp hơi trở lại, mở van chặn từ từ để làm nóng ống, xả nước ngưng trước.
  • Không tự chỉnh hay tháo van an toàn có niêm phong; xem quy trình kiểm định van an toàn.

Gợi ý dòng YNV cho đường hơi nóng

Với đường hơi, hãy xem nhóm van giảm áp rồi gửi áp vào, áp ra, lưu lượng, nhiệt độ qua công cụ chọn van để đối chiếu model phù hợp. Van giảm áp khí dùng dòng riêng, không dùng lẫn cho hơi: ví dụ DRE-5F dành cho khí áp suất thấp, nhiệt độ làm việc 80°C. Hiểu cụm phụ kiện của cả hệ có thể đọc thêm lò hơi công nghiệp và phụ kiện van.

Bạn cũng có thể gửi yêu cầu qua trang báo giá. YNV Việt Nam là đơn vị phân phối ủy quyền (pháp nhân: Công ty Tuấn Hưng Phát). Hàng có sẵn giao trong 2 giờ tại Hà Nội, hàng đặt từ Hàn Quốc mất 25–40 ngày, bảo hành 12 tháng, có đủ CO, CQ; chi tiết tại chính sách giao hàng và bảo hành.

Câu hỏi thường gặp

Van giảm áp hơi nóng chọn theo thông số nào?

Cần chốt áp suất vào (thấp nhất và cao nhất), áp suất ra yêu cầu, lưu lượng hơi lớn nhất và nhỏ nhất, nhiệt độ hơi, cùng kiểu kết nối và cỡ DN. Cỡ van chọn theo lưu lượng, không theo cỡ ống. Sau đó đối chiếu với thông số từng model.

Lắp van giảm áp hơi cần kèm lọc Y, bẫy hơi và van an toàn không?

Nên có đủ cả ba. Lọc Y chặn cặn làm kẹt đế van, bẫy hơi xả nước ngưng để hơi vào van khô, còn van an toàn hạ lưu bảo vệ thiết bị phía sau nếu van giảm áp hỏng ở trạng thái mở. Thêm đồng hồ áp hai bên để dễ chẩn đoán.

Vì sao áp sau van giảm áp hơi bị tăng dần hoặc dao động?

Áp tăng dần thường do đế hoặc đĩa van mòn, kẹt cặn nên van đóng không kín khi tải thấp, hoặc do bypass rò. Áp dao động thường do van quá lớn so với lưu lượng thực, hoặc ống lấy áp đặt gần co, van chặn. Hãy kiểm tra lọc Y và tính lại cỡ van.

Cần đoạn ống thẳng bao nhiêu trước và sau van giảm áp hơi?

Chiều dài ống thẳng khác nhau tùy từng dòng van, nên lấy theo hướng dẫn lắp của đúng model. Nguyên tắc chung là tránh đặt co, tê hoặc van điều khiển sát hai phía van và đặt điểm lấy áp ở đoạn ống ổn định. Gửi sơ đồ ống để YNV Việt Nam tư vấn.

Van giảm áp hơi bị rung ồn thì xử lý thế nào?

Xả nước ngưng bằng bẫy hơi đặt trước van, tăng cỡ ống hạ lưu và kiểm tra van có quá lớn so với tải không. Nếu tỷ lệ giảm áp lớn, cân nhắc giảm áp hai cấp. Không tăng áp cài đặt để giảm ồn vì áp ra sẽ vượt yêu cầu.