Phân phối ủy quyền bởi Tuấn Hưng Phát

Van hơi và van an toàn Hàn Quốc YNV tại Việt Nam

Giải pháp ngành · Thực phẩm

Giải pháp van hơi cho lò hơi nhà máy thực phẩm: từ lò đến nồi nấu

Hướng dẫn bố trí van trên hệ thống hơi nhà máy thực phẩm theo dòng hơi: van an toàn tại lò hơi, lọc Y và van giảm áp ở đầu nhánh, bẫy hơi cho thiết bị dùng hơi, kèm bảng model YNV gợi ý và checklist nghiệm thu.

Biên tập YNV Việt NamCập nhật 21/11/202610 phút đọc

Van an toàn lắp trên lò hơi, kỹ thuật viên kiểm tra trong phòng lò hơi

Lò hơi nhà máy thực phẩm cần một chuỗi van đặt theo dòng hơi: van an toàn ở nguồn, lọc Y và van giảm áp ở đầu nhánh, bẫy hơi và van xả khí ở các điểm thoát ngưng. Bố trí đúng giúp áp hơi ổn định theo từng mẻ và nước ngưng thoát nhanh, từ đó rút ngắn chu kỳ nấu, hấp và tiệt trùng. Phần dưới đi theo từng vị trí trong sơ đồ và gợi ý model YNV tương ứng.

Hệ thống hơi điển hình trong nhà máy thực phẩm

Hệ thống hơi nhà máy thực phẩm thường gồm các đoạn sau, theo chiều dòng hơi:

  1. Lò hơi và bình chứa hơi: sinh và tích hơi, là nơi bắt buộc phải có van an toàn.
  2. Header phân phối: chia hơi ra các nhánh, là chỗ hay đọng nước ngưng và cặn.
  3. Nhánh theo nhóm thiết bị: nồi nấu, nồi hấp, thiết bị tiệt trùng, bộ trao đổi nhiệt, đường CIP. Mỗi nhóm có yêu cầu áp khác nhau.
  4. Thiết bị dùng hơi: hơi thường cấp gián tiếp qua vỏ áo hoặc ống xoắn, nhả nhiệt rồi ngưng thành nước.
  5. Đường hồi nước ngưng: bẫy hơi đưa nước ngưng về bình hồi hoặc thoát ra ngoài.

Bên cạnh hơi, nhà máy còn có khí nén và nước nóng. Trang này tập trung vào đường hơi, có nhắc khí nén ở mục lọc Y và xả khí.

Bẫy hơi gầu đảo YNV thân gang DN25
Ảnh thực tế: bẫy hơi gầu đảo YNV

Bảng vị trí van trên sơ đồ hơi

Bảng tóm tắt từng vị trí, vấn đề thường gặp, loại van và model YNV gợi ý. Thông số chi tiết xem ở các mục sau và trên trang từng model.

Vị trí Vấn đề Loại van Model YNV gợi ý
Lò hơi, bình chứa hơi Quá áp Van an toàn FSV-1S(L), FSV-1F, FSV-2F, FSV-3F
Trước van giảm áp, trước thiết bị Cặn, tạp chất làm kẹt van Lọc Y STR-2F/3F, STR-1F
Đầu nhánh theo nhóm thiết bị Áp vào thiết bị cao hoặc dao động Van giảm áp hơi Chọn theo áp vào, áp ra, lưu lượng; gửi thông tin để đối chiếu model
Sau van giảm áp Quá áp phía sau nếu van giảm áp hỏng Van an toàn xả áp LSV-1S, FSV-1F
Vỏ áo gia nhiệt, thiết bị dùng hơi bão hòa Đọng nước ngưng, tắc khí Bẫy hơi FLT-1S/1F, DST-1S/1F, PST-2F
Bộ trao đổi nhiệt, máy sấy Nước ngưng thay đổi theo tải Bẫy hơi BKT-1S/1F, FLT-1S/1F
Đường hơi gia nhiệt (tracing) cỡ nhỏ Cần bẫy nhỏ gọn Bẫy hơi DST-3S
Điểm cao, cuối nhánh Khóa khí Van xả khí cho hệ hơi Chọn theo áp và cỡ ống thực tế
Đường khí nén Nước ngưng lẫn trong khí Bẫy khí tự động FAT-1S/1F/2F/3F

Van an toàn: lò hơi, bình chứa hơi và nhánh giảm áp

Van an toàn đặt ở mọi thiết bị chịu áp có thể bị quá áp: lò hơi, bình chứa hơi và đoạn ống sau van giảm áp. Áp suất cài đặt phải nằm trong giới hạn cho phép của thiết bị được bảo vệ, và ống xả phải dẫn đến nơi an toàn.

  • FSV-1S(L) là van an toàn chuyên dùng cho lò hơi, nối ren PT, DN20–50, áp suất cài đặt 5~10 kgf/cm²g, nhiệt độ làm việc tối đa 220°C. Kết cấu niêm phong, không tự ý chỉnh áp được. Hãng YNV ghi chế tạo theo KS B 6216 và có chứng nhận KOSHA.
  • FSV-1F nối mặt bích, DN15–200, áp suất cài đặt 0,05~1,0 MPa, tối đa 220°C, dùng làm van an toàn cho lò hơi công suất lớn và bình áp lực.
  • FSV-2F cài đặt 0,05~2,0 MPa và FSV-3F cài đặt 2,0~3,0 MPa, cùng tối đa 250°C, nối mặt bích.
  • LSV-1S là van xả áp kiểu nâng thấp, nối ren, DN15–50, cài đặt 0,05~1,0 MPa, tối đa 220°C, dùng cho hơi nước bão hòa và khí nén; hãng ghi dùng cho lò hơi nhỏ và bình áp lực.

Việc kiểm định, hiệu chỉnh và niêm phong thực hiện theo quy định hiện hành và yêu cầu của đơn vị kiểm định.

Van giảm áp hơi: tách áp theo nhóm thiết bị

Nên đặt van giảm áp ở đầu nhánh cho từng nhóm thiết bị cùng yêu cầu áp, và đặt thêm ngay trước thiết bị khi thiết bị đó cần áp riêng hoặc nằm xa header. Một dãy nồi nấu vỏ áo cùng áp có thể dùng chung một van giảm áp đầu nhánh. Thiết bị tiệt trùng hoặc nồi hấp cần áp ổn định theo mẻ thì nên có van riêng.

  • Phía trước van giảm áp đặt van chặn và lọc Y, kèm bẫy hơi ở điểm thấp để nước ngưng không vào van.
  • Phía sau để đoạn ống thẳng, gắn đồng hồ áp và van an toàn xả áp.
  • Với mỗi nhóm, chốt áp vào, áp ra và lưu lượng hơi lớn nhất trước khi chọn van.

Van giảm áp hơi chọn theo ba thông số trên, không chọn theo cỡ ống. Gửi thông tin qua công cụ chọn van hoặc yêu cầu báo giá để YNV Việt Nam đối chiếu model phù hợp trong danh mục van giảm áp.

Bẫy hơi và thoát nước ngưng cho thiết bị dùng hơi

Nước ngưng đọng trong vỏ áo làm giảm diện tích truyền nhiệt và kéo dài mẻ nấu. Vì vậy mỗi thiết bị dùng hơi cần bẫy hơi riêng, chọn theo cách tải ngưng thay đổi. Các bẫy hơi bên dưới dùng cho hơi nước bão hòa. Với BST-1S, DST-1S/1F, DST-3S, DST-4S/4F, BKT-1S/1F và PST-2F, bảng thông số ghi áp suất làm việc tối thiểu 0,35 kgf/cm².

Bẫy hơi trên đường ống, thoát nước ngưng cho nồi nấu thực phẩm
Ảnh minh họa: Bẫy hơi và hệ thoát nước ngưng trên đường ống trong nhà máy thực phẩm.
  • Tải nước ngưng thay đổi (vỏ áo gia nhiệt, bộ trao đổi nhiệt): có thể xét FLT-1S/1F, bẫy phao có xả khí lưỡng kim, chống tắc khí và chạy ổn định khi lưu lượng nước ngưng thay đổi. FLT-1S chịu tối đa 16 kgf/cm² ở 220°C; FLT-1F/2F tối đa 20 kgf/cm² ở 250°C.
  • Vị trí cần xả khí tốt, có nguy cơ búa nước: có thể xét PST-2F, bẫy piston nối bích, DN15–25, tối đa 20 kgf/cm² ở 220°C, hãng ghi xả khí tốt và chịu được búa nước. Cần đối chiếu áp suất ngưng và lượng nước ngưng thực tế.
  • Bẫy gọn, bảo trì dễ: DST-1S/1F là bẫy đĩa DN15–50; DST-1S và DST-1F tối đa 16 kgf/cm² ở 220°C, có thiết kế chống tắc khí. DST-4S/4F thân thép không gỉ, DN15–25, tối đa 20 kgf/cm² ở 250°C.
  • Bộ trao đổi nhiệt, máy sấy: BKT-1S/1F là bẫy gầu úp, DN15–50, tối đa 8 kgf/cm² (0,785 MPa) ở 220°C.
  • Nhánh nhỏ, đường tracing: DST-3S DN8–10, thân thép không gỉ, tối đa 20 kgf/cm² ở 250°C.
  • Cần bypass ngay tại bẫy: BST-1S nối ren DN15–25, tối đa 16 kgf/cm² ở 220°C, tích hợp bypass và lọc cặn nên bớt đường ống riêng.

Chọn bẫy theo áp suất ngưng thực tế và lượng nước ngưng lớn nhất, không chỉ theo cỡ ống.

Lọc Y và van xả khí: bảo vệ thiết bị, tránh khóa khí

Lọc Y giữ cặn rỉ và mảnh hàn không cho vào van giảm áp, bẫy hơi và van điều khiển phía sau. Đường hơi mới lắp hoặc sau bảo trì thường nhiều cặn, nên đặt lọc Y trước van giảm áp và trước thiết bị nhạy.

  • STR-1F: nối mặt bích, DN15–100, tối đa 10 kgf/cm² ở 220°C, thân gang, lưới lọc thép không gỉ.
  • STR-2F/3F: DN15–300, tối đa 20 kgf/cm² (STR-2F) và 30 kgf/cm² (STR-3F), cùng tối đa 250°C.

Không khí tồn trong vỏ áo cản hơi tiếp xúc bề mặt gia nhiệt. Van xả khí cho hệ hơi nên đặt ở điểm cao và cuối nhánh để xả khí đầu mẻ; chọn theo áp suất và cỡ ống thực tế. Với đường khí nén, bẫy khí tự động FAT-1S/1F (tối đa 10 kgf/cm²), FAT-2F (tối đa 20 kgf/cm²) và FAT-3F (tối đa 30 kgf/cm²) tách nước ngưng ra khỏi khí, cùng tối đa 100°C và cần lắp thêm đường cân bằng.

Vật liệu và vệ sinh khi hơi tiếp xúc gián tiếp

Khi hơi chỉ đi qua vỏ áo hoặc ống xoắn và không chạm thực phẩm, van nằm ngoài vùng tiếp xúc sản phẩm. Lúc này chọn vật liệu theo áp suất, nhiệt độ và môi trường lắp. Các bẫy hơi, lọc Y và van an toàn FSV nêu trên có trim hoặc lưới lọc bằng thép không gỉ; LSV-1S có thân đồng thanh đúc và trim đồng thau rèn. Thân thay đổi theo model: gang cầu (BST-1S, FSV-1F), thép đúc hoặc thép không gỉ (FSV-2F, PST-2F), thép không gỉ (DST-3S, DST-4S/4F).

Nếu hơi phun trực tiếp vào sản phẩm hoặc tiếp xúc bề mặt thực phẩm, phải xác nhận yêu cầu vật liệu và vệ sinh với bộ phận QA/an toàn thực phẩm của nhà máy trước khi chọn van. Chúng tôi chỉ nêu vật liệu có trong thông số model và không khẳng định model nào được chứng nhận riêng cho tiếp xúc thực phẩm.

Rủi ro thường gặp

  • Van giảm áp kẹt hoặc dao động áp: thường do thiếu lọc Y hoặc nước ngưng theo hơi vào van.
  • Mẻ nấu kéo dài: nước ngưng đọng vì bẫy hơi chọn sai kiểu hoặc cỡ, hoặc tắc khí đầu mẻ.
  • Một van giảm áp cho nhiều thiết bị khác áp: thiết bị áp thấp bị quá áp khi van điều chỉnh theo nhóm áp cao.
  • Thiếu van an toàn sau van giảm áp: khi van giảm áp hỏng, áp cao đi thẳng vào thiết bị.
  • Ống xả van an toàn đặt không an toàn: hơi xả hướng vào lối đi hoặc khu vực thao tác.

Checklist chọn van và nghiệm thu

  1. Lập sơ đồ nhánh hơi, ghi áp vào, áp ra, lưu lượng cho từng nhóm thiết bị.
  2. Chọn áp suất cài đặt van an toàn trong giới hạn của thiết bị được bảo vệ, có hồ sơ theo yêu cầu đơn vị kiểm định.
  3. Đặt lọc Y trước van giảm áp và bẫy hơi, chừa chỗ tháo lưới lọc.
  4. Đặt bẫy hơi ở mọi điểm thấp và đầu ra thiết bị, đường ống dốc về phía bẫy.
  5. Kiểm tra kiểu nối (ren PT hoặc mặt bích JIS) khớp với ống và mặt bích sẵn có.
  6. Xả sạch đường ống trước khi chạy, kiểm tra rò rỉ và áp sau van giảm áp ở tải thấp và tải cao.
  7. Ghi lại áp cài đặt, vị trí van và lịch kiểm tra vào hồ sơ vận hành.

Gợi ý model và cách đặt hàng

Gợi ý nhanh cho nhà máy thực phẩm: van an toàn FSV-1S(L) hoặc FSV-1F tại lò hơi, lọc Y STR-1F hoặc STR-2F/3F trước van giảm áp và bẫy hơi, bẫy phao FLT-1S/1F hoặc bẫy đĩa DST-1S/1F cho thiết bị dùng hơi bão hòa. Gửi điều kiện vận hành qua công cụ chọn van hoặc yêu cầu báo giá, kỹ sư của chúng tôi sẽ đối chiếu thông số từng model, gồm cả van giảm áp, với hệ thống của bạn.

YNV Việt Nam là đơn vị phân phối ủy quyền (pháp nhân: Công ty Tuấn Hưng Phát). Hàng có sẵn giao trong 2 giờ tại Hà Nội, các tỉnh gửi ngay qua đơn vị vận chuyển. Hàng đặt từ Hàn Quốc mất 25–40 ngày. Bảo hành 12 tháng, đủ CO, CQ.

Câu hỏi thường gặp

Nhà máy thực phẩm cần những van nào trên đường hơi từ lò hơi đến nồi nấu?

Tối thiểu gồm van an toàn trên lò hơi và bình chứa hơi, lọc Y cùng van giảm áp ở đầu nhánh, bẫy hơi ở mỗi thiết bị dùng hơi và điểm thấp đường ống, van xả khí ở điểm cao hoặc cuối nhánh, cộng van chặn để cô lập khi bảo trì. Số lượng cụ thể phụ thuộc sơ đồ từng nhà máy.

Nên đặt van giảm áp hơi ở đầu nhánh hay ngay trước từng thiết bị?

Đặt ở đầu nhánh khi nhiều thiết bị cùng yêu cầu áp, như một dãy nồi nấu. Đặt riêng trước thiết bị khi thiết bị cần áp khác hẳn, nhạy với dao động áp như thiết bị tiệt trùng, hoặc ở xa header. Dù đặt ở đâu, phía trước cần lọc Y và phía sau cần van an toàn xả áp.

Chọn bẫy hơi nào cho nồi nấu, thiết bị tiệt trùng và nồi hấp?

Chọn theo điều kiện vận hành thay vì theo tên thiết bị. Tải nước ngưng thay đổi thì xét bẫy phao FLT-1S/1F. Vị trí cần xả khí tốt, có búa nước thì xét bẫy piston PST-2F. Cần bẫy gọn, dễ bảo trì thì xét bẫy đĩa DST-1S/1F. Luôn đối chiếu áp ngưng và lượng nước ngưng thực tế.

Vật liệu van nào phù hợp khi hơi tiếp xúc gián tiếp với thực phẩm?

Khi hơi chỉ qua vỏ áo hoặc ống xoắn, van không chạm thực phẩm nên chọn vật liệu theo áp suất và nhiệt độ. Các bẫy hơi và van an toàn FSV nêu trên có trim thép không gỉ, thân là gang cầu, thép đúc hoặc thép không gỉ tùy model. Nếu hơi tiếp xúc trực tiếp sản phẩm, cần xác nhận với bộ phận an toàn thực phẩm của nhà máy.

Đặt van cho hệ hơi nhà máy thực phẩm mất bao lâu?

Hàng có sẵn được giao trong 2 giờ tại Hà Nội và gửi ngay qua đơn vị vận chuyển cho các tỉnh. Hàng đặt từ Hàn Quốc mất 25–40 ngày. Miễn phí vận chuyển nội thành Hà Nội, bảo hành 12 tháng, có đủ CO, CQ. Gửi yêu cầu tại trang báo giá để biết model nào đang có sẵn.